روانشناسی کودک

روانشناسی کودک

همه آنچه باید در مورد مشاوره کودک بدانید

صحبت کردن از مشاوره کودک هنوز هم برای بعضی از والدین سخت است، چون تصور می‌کنند مشاوره کودک تنها به موضوعاتی مثل سوءاستفاده از کودک یا ضربات روحی شدید و بیماری‌های روانی جدی محدود می‌شود. اما فرض کنید می‌خواهید مشکلات کودک سه ساله خودتان را بفهمید. مطمئنا نمی‌توانید به صورت مستقیم از او بپرسید، چون خودش هم نمی‌داند که مشکل کجاست! در این صورت فقط انجام مشاوره کودک تخصصی می‌تواند به شما ریشه مشکلات را نشان دهد. مشاور کودک ، نه تنها در پیش رفتن با قدرت هرچه بیشتر به سمت آینده‌ای خوش‌بینانه، توسعه روش‌های مقابله‌ای مثبت، تقویت عزت نفس، افزایش اعتماد به نفس و دیگر ویژگی‌های مثبت در او کمک بزرگی خواهد بود، بلکه به شما هم  بینشی حرفه‌ای در مورد موضوعات حساس مربوط به روان کودک و مسائل حیاتی رشد او هدیه می‌کند. ما در ادامه‌ی این بخش از کلینیک بینش نوین به توضیح مفصل چیستی و چگونگی مشاوره کودک پرداخته‌ایم و سعی کردیم به سوالات شما پاسخ دهیم. همراه ما باشید.

مشاوره کودک چیست؟

مشاوره کودک و نوجوان یکی از مهم‌ترین انواع مشاوره است که تأثیر مثبت قابل توجهی بر دوران کودکی و بزرگسالی دارد. این نوع مشاوره بر پایه روانشناسی کودک است و تلاش می‌کند که راه‌حل‌هایی منطبق بر دنیای واقعی را برای چالش‌های کودکان و خانواده‌های آن‌ها ارائه کند.

مشاوره کودک شبیه مشاوره برای بزرگسالان است؛ فضایی امن و گوشی همدل را ارائه می‌دهد و در عین حال ابزارهایی را برای ایجاد تغییر در افکار، احساسات و رفتارها فراهم می‌کند. درست مانند مشتریان بزرگسال، مشتریان کودک در جلسات خود از حمایت عاطفی و هدفمند برخوردار می‌شوند. کودکان می‌توانند روی حل تعارض، درک افکار و احساسات خود و اندیشیدن به راه‌حل‌های جدید برای مشکلات روزمره تمرکز کنند.

مشاوره کودک بیش‌تر از آنکه روی خانواده‌ها اثر مثبت داشته باشد، بر روند رشد کودکان موثر است. معمولا ریشه رفتارهای غیرعادی کودکان به مشکلاتی برمی‌گردد که صحبت کردن از آن‌ها برای کودک مشکل است و یا حتی متوجه آن‌ها نیست. شما فقط نتیجه مشکل را می‌بینید، اما نقطه شروع، چیز دیگریست که بدون شناخت کافی از روانشناسی کودک نمی‌توانید به آن پی ببرید. به این ترتیب؛ با ریشه یابی مسائل و حل کردن آن‌ها در واقع به سلامت روان و رشد شخصیتی کودکان به شیوه‌ای درست، کمک می‌کنید.

مشاوره کودک طیف گسترده‌ای از مسائل را پوشش می‌دهد:

  • طلاق یا جدایی والدین
  • مرگ یکی از عزیزان
  • ضربه‌های روحی
  • قلدری
  • سوء استفاده جنسی
  • سوء استفاده عاطفی
  • آزار جسمی
  • جابه‌جایی خانواده یا کودک
  • سوء مصرف مواد یا اعتیاد در خانواده
  • بیماری روانی، مانند افسردگی، اضطراب و اختلال وسواس فکری
با انجام مشاوره سلامت روان کودکتان را در آینده تضمین می‌کنید

مشاور کودک کیست؟

مشاور کودک یک روانشناس است که به شکل رو در رو با کودک یا نوجوان ارتباط برقرار می‌کند تا اعتماد او را جلب کند و مشاوره با حرف‌های صادقانه‌تری پیش برود. روانشناسان کودک برای تشخیص و درمان انواع اختلالات رشدی، رفتاری و روانی با کودکان مشاوره انجام می‌دهند.

روانشناسان کودک را گاهی روانشناس رشد هم می‌نامند. روانشناسی رشد به مطالعه فرآیندهای شناختی و رفتاری گفته می‌شود که در طول عمر اتفاق می‌افتد و تمرکز اصلی آن بر کودکان و نوجوانان است. حرفه روانشناسی کودک با سایر مشاغل از جمله مشاور سلامت روان، روانشناس بالینی و مددکار اجتماعی همپوشانی دارد.

هدف از مشاوره کودک چیست؟

هدف کلی از مشاوره کودک و نوجوان حل هرگونه مشکل و چالشی است که با آن درگیر هستند و به روش‌های مختلفی به کودک و نوجوان کمک می‌کند. به عنوان مثال؛ کودک یا نوجوان شما یاد می‌گیرد که چطور درگیری‌هایش با افراد را حل کند، احساسات و مشکلاتش را بهتر درک و تحلیل کند و برای حل چالش‌هایی که تا به حال داشته راه‌حل‌های جدید امتحان کند. اهداف درمان ممکن است مشخص و موردی باشند، مثل:‌ تغییر در رفتار، بهبود روابط با دوستان یا خانواده و یا اینکه عمومی‌تر باشند، مانند: اضطراب کمتر، عزت نفس بهتر و… . طول مدت روان درمانی به پیچیدگی و شدت مشکلات بستگی دارد.

  • چرا مشاوره کودک

مشکلاتی که کودکان با آن‌ها مواجه هستند بر احساسات، فکر و عمل آن‌ها تاثیر مستقیم دارد. مشاوره و درمان در واقع کمک گرفتن از یک فرد متخصص و بی طرف برای حل این مشکلات است. درمان به کودکان کمک می‌کند یاد بگیرند که بهتر با هم کنار بیایند، بهتر ارتباط برقرار کنند و بهتر رفتار کنند. این مسئله به خصوص در مورد مشکلات کودکان بی سرپرست یا مشکلات کودکان دبستانی بیشتر از مشاوره کودکان ۳ ساله برای خانواده‌ها قابل لمس است.

  • اهمیت مشاوره با مشاور کودک

درگیر شدن پدر و مادر در روند درمان و مشاوره کودک در تمام مراحل از زمان ارزیابی تا آخرین جلسه مهم است. در طول مشاوره تنها کسانی که می‌توانند اطلاعات ارزشمند و کلیدی به مشاور کودک بدهند همان پدرومادر هستند. این والدین هستند که از کوچک‌ترین جزییات رفتاری فرزندشان آگاهند و در واقع کودکشان را می‌شناسند. در زمان مشاوره و درمان، درمانگر متخصص فرآیند درمان است و والدین، متخصص فرزندشان هستند. این همکاری، نتیجه ارزشمندی را رقم خواهد زد!

حضور شما به عنوان متخصص فرزندتان در جلسات مشاوره ضروری‌ است

صرف نظر از سن کودک، همیشه مشارکت والدین در درمان مهم است و نحوه مشارکت آن‌ها هم به نیازهای کودک بستگی دارد. معمولا هر چه کودک سن کمتری داشته باشد، مشاور کودک، پدر و مادر را بیشتر در جلسات وارد می‌کند. مثلا مشاوره کودک ۲ ساله حتما به همراه پدرومادر و در قالب خانواده درمانی ارائه می‌شود.

بدون پدر و مادر، ممکن است مهارت‌هایی که کودک یاد می‌گیرد در خارج از محیط مشاوره تمرین نشود و در نتیجه اثر مثبتی نداشته باشند. کاری که والدین در خارج از محیط مشاوره دارند مانند تحسین و تشویق کودکان به استفاده از مهارت‌های جدید، در تثبیت آن‌ها نقش به‌سزایی دارد. بر اساس تحقیقات، مشارکت والدین در مشاوره کودک به او اطمینان خاطر و حمایت بیشتری می‌دهد و فکر می‌کند که تنها نیست.

هدف از مشاوره کودک چیست؟

اغلب اوقات کودک نمی‌تواند در مورد احساساتش صحبت کند؛ والدین سردرگم هم که نمی‌دانند کودکشان چه احساسی دارد و فقط رفتارهایی مثل پرخاش، گوشه گیری یا شب ادراری را می‌بینند نگران می‌شوند، احساس ناامنی می‌کنند و یا ممکن است دست به رفتارهای مخرب مثل تنبیه یا سایر رفتارهای نامتناسب بزنند. این نکته را نباید فراموش کرد که هر روش تربیتی در زمان کودکی تاثیر بسیاری در روند رشد و دوران بزرگسالی کودک دارد. به همین دلیل است که استفاده از تسهیلگری که بتواند از بیرون به مسائل نگاه کند و با علم خود ریشه مشکلات را بفهمد، کاری ضروری‌ست.

هرچقدر کودک سن کمتری داشته باشد، فهمیدن و کنار آمدن با مشکل برایش سخت‌تر است و حتی از مشکل خودش آگاه نیست و این عدم آگاهی باعث به وجود آمدن مشکلات روانی مثل استرس، افسردگی، اضطراب، کاهش اعتماد به نفس کودک به دلیل پذیرفته نشدن توسط همسالان، پدر، مادر و معلم‌های مدرسه خواهد شد. مشاور کودک شخصی است که در نقش یک کاتالیزور به والدین در درک مشکلات کودکان، ریشه یابی آن‌ها و درمان کمک می‌کند. فراموش نکنید مشاوره کودک ۴ ساله شما که بیشتر اوقاتش را در خانه با شما زندگی می‌کند به اندازه مشاوره کودک ۶ ساله شما که مدرسه می‌رود، مهم است.

مشاوره کودک در چه زمینه هایی انجام می‌شود؟

درمانگران برای برخورد درست، با انواع مشکلات احتمالی کودک آموزش دیده‌اند. آن‌ها به بچه‌ها کمک می‌کنند تا در زمان‌های سخت مانند:

      • مشکلات خانوادگی
      • مشکلات مدرسه
      • قلدری
      • مشکلات سلامتی

یا احساساتی مانند:

      • غمگینی
      • خشم
      • استرس و نگرانی
      • عزت نفس پایین
      • غم و اندوه

یا درگیری با شرایطی مانند:

      • بیش فعالی
      • افسردگی
      • OCD و اضطراب
      • اختلالات رفتاری مخرب و پرخاشگری
      • اختلالات مرتبط با تروما

برخورد مناسبی داشته باشند و بتوانند در موردش به راحتی صحبت کنند.

 

بیشتر بخوانید: راهکارهای کنترل خشم در کودکان

طلاق می‌تواند یک ضربه روحی شدید برای کودکان باشد
  • مشاوره پرخاشگری کودک

پرخاشگری در کودکان می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد:

  • مهارت‌های رابطه‌ای ضعیف
  • شرایط بهداشتی زمینه‌ای
  • استرس یا ناامیدی

گاهی اوقات، کودکان به دلیل ترس یا سوء ظن، پرخاش می‌کنند. رفتار پرخاشگرانه از سنین پایین هم می‌تواند شروع شود و از مشکلات رفتاری کودکان ۳ ساله هم باشد. اگر فرزند شما مبتلا به اسکیزوفرنی، پارانویا، یا سایر اشکال روان پریشی باشد، احتمال بروز این رفتار بیش‌تر است. اگر اختلال دوقطبی داشته باشد، ممکن است در مرحله شیدایی، پرخاشگر شود. اگر افسرده باشد، ممکن است زمانی که احساساتش تحریک می‌شود، پرخاشگرانه عمل کند. حتی ممکن است در کنار آمدن با احساساتش مشکل داشته باشد و در نتیجه رفتار پرخاشگرانه داشته باشد.

کودکان مبتلا به اوتیسم یا اختلالات شناختی در این حالت دچار ناامیدی می‌شوند و نمی‌توانند وضعیتشان را توصیف کنند و در نتیجه گاهی پرخاشگر شوند. کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه یا ADHD ممکن است تکانشی رفتار کنند و در نتیجه رفتارهایشان از بیرون پرخاشگرانه به نظر برسد. در واقع این پرخاش نشانه استیصال کودک است. او نمی‌تواند احساسات شدیدی را که تجربه می‌کند هضم کند و با آن‌ها کنار بیاید و در نتیجه اشیا را پرتاب می‌کند، درها را به هم می‌کوبد، داد می‌زند و یا گاز می‌گیرد.

کودک بعد از انجام این رفتارهای پرخاشگرانه، نسبت به نحوه واکنش خودش احساس وحشتناکی را تجربه می‌کند و ممکن است فکر کند بچه بدی است. در بیشتر موارد والدین و بزرگ‌ترهایی مانند معلمان، بر سر بچه‌ها فریاد می‌زنند و به این رفتارهای کودک واکنش نشان می‌دهند که باعث می‌شود تصور کودک در مورد بد بودنش تایید شود. هرچه کودک بیشتر فکر کند که بد است، بیشتر به آن اعتقاد پیدا می‌کند و هرچه بیشتر باورش کند، بیشتر در رفتارش منعکس خواهد شد.

شرم عاملی است که باعث به وجود آمدن این وضعیت در اغلب کودکان می‌شود. شرم به آن‌ها القا می‌کند که تو لایق عشق نیستی و کودک سردرگم که نمی‌داند چطور باید با این احساس مقابله کند، تلاش می‌کند با رفتاری متفاوت از رفتار عادی و معمول خود یا دور کردن پدر و مادر از خودش آن را نادیده بگیرد. چنین کودکی معتقد است که سزاوار عشق نیست و در یک چرخه معیوب گیر می‌کند. 

در این مورد، نه تنها واکنش پدر و مادر کمکی نمی‌کند، بلکه می‌تواند مشکل را به مرحله حاد برساند. در این صورت مشاوره کودک می‌تواند به کمک فوری بیاید و با شناسایی این چرخه معیوب، راهی برای شکستن آن پیشنهاد دهد.

پرخاشگری در کودکان ریشه در ناامیدی و استرس دارد
  • مشاوره کودک بیش فعال

ADHD مخفف اختلال کمبود توجه و تمرکز یا بیش فعالی است. این اصطلاح پزشکی برای مشکلات توجه و خودکنترلی است که می‌تواند بچه‌ها را بسیار بی‌قرار و پر جنب‌وجوش کند. کودکان مبتلا به این اختلال اغلب علائم زیر را بروز می‌دهند:

  • در گوش دادن و توجه کردن مشکل دارند
  • برای انجام کارها به یادآوری‌های زیادی نیاز دارند
  • به راحتی حواسشان پرت می‌شود
  • بی‌توجه به نظر می‌رسند
  • بی نظم هستند و وسایلشان را گم می‌کنند
  • آرام نمی‌نشینند و منتظر نوبتشان نمی‌مانند
  • تکالیف مدرسه را به سرعت و بدون دقت انجام ‌می‌دهند
  • حرف دیگران را قطع می‌کنند و اغلب زمانی که نباید، صحبت می‌کنند
  • کارهایی را که قرار نیست، انجام می‌دهند و یا ممکن است به تشخیص خودشان هر کاری را انجام دهند
  • احساس بی‌قراری، بی‌حوصلگی و سرخوردگی دارند

اگر کودک شما تعداد زیادی از این علائم را دارد، ممکن است اختلال  ADHD داشته باشد. هیچ آزمایش بالینی برای تشخیص بیش فعالی وجود ندارد و تنها از طریق مشاوره کودک می‌توانید بفهمید که کودک شما این اختلال را دارد یا نه. معمولا در این حالت، مشاور کودک سوالاتی در مورد زندگی و مدرسه از کودک می‌پرسد و با والدین درباره نحوه انجام تکالیف، بیقراری یا گوش دادن با دقت و… صحبت می‌کند و بعد از تجزیه و تحلیل صحبت‌های کودک و والدین به نتیجه کلی می‌رسد. البته قبل از نتیجه قطعی لازم است که از عدم وجود دلایل پزشکی و سلامت فیزیکی کودک اطمینان حاصل شود.

درون مغز یک فرد ADHD شلوغ و درهم برهم است

روش درمان کودکان بیش فعال، به صورت‌های مختلفی است. در برخی موارد متخصصان دارو تجویز می‌کنند و یا گاهی روان‌درمانی و مشاوره کودک و والدین با هم پیشنهاد می‌شود.

 

بیشتر بخوانید: افزایش توجه و تمرکز در کودکان چگونه به آن‌ها کمک می‌کند؟

  • مشاوره کودک برای از پوشک گرفتن

تسلط پیدا کردن بر تنها توالت رفتن در رشد کودکان نقطه عطف محسوب می‌شود. آموزش در این مرحله زمانی شروع می‌شود که توانایی‌های فیزیکی کودک رشد مناسبی دارند، دایره واژگان گسترده‌تری دارد و عزت نفس و آگاهی از خود در کودک به سرعت در حال رشد است. معمولا در سنین بین ۲۱ تا ۳۶ ماهگی آغاز می‌شود. در اغلب موارد، بین ۴۰ تا ۶۰ درصد از کودکان تا ۳۶ ماهگی این مهارت را یاد می‌گیرند. در این مرحله کودک یاد می‌گیرد که انتظارات والدین و جامعه را با نیازهای در حال تکامل خودش برای استقلال به کار بگیرد. معمولا در نظر بزرگسالان مرحله مهمی به نظر نمی‌رسد، اما میزان اهمیت آن را در مشکلاتی که در آینده‌ای نه چندان دور و نزدیک به وجود می‌آید می‌توان فهمید.

از آنجا که هر خانواده و کودک منحصر به فرد هستند، در مورد زمان ایده‌آل یا روش بهینه باید با توجه به شرایط هر کودک توصیه‌هایی پیشنهاد شود. شناسایی کودکانی که برای رسیدن به این نقطه مشکل دارند وظیفه روانشناسان و پزشک‌ها است.

مشکلات مربوط به ناتوانی در توالت رفتن در هر زمانی از زندگی هر فرد ممکن است اتفاق بیفتد. این مشکلات اغلب منجر به خجالت و تمسخر همسالان می‌شود و با مشکلات عاطفی و روانی در کودکان مدرسه‌ای همراه است. خواه علت فیزیولوژیک باشد، خواه نه، درمان معمولا شامل یک دوره مشاوره کودک نیز می‌شود.

  • مشاوره برای عزت نفس پایین

کودکان دارای عزت نفس:

  • به کاری که می‌توانند انجام دهند افتخار می‌کنند
  • ویژگی‌های خوب خود را می‌بینند
  • همیشه به خود باور دارند، حتی زمانی که خرابکاری می‌کنند
  • احساس دوست داشتن و پذیرفته شدن دارند

حتی زمانی که اشتباه می‌کنند خودشان را می‌پذیرند و با آن کنار می‌آیند

کودکان با عزت نفس پایین:

  • فکر می‌کنند که به خوبی دیگران نیستند
  • احساس دوست داشتن یا پذیرفته شدن نمی‌کنند
  • بیشتر به زمان‌هایی که شکست می‌خورند فکر می‌کنند تا زمان‌هایی که خوب عمل می‌کنند
  • متوجه ویژگی‌های خوب خود نمی‌شوند
  • به خودشان سخت می‌گیرند و به راحتی تسلیم می‌شوند
کودکان دارای عزت نفس خودشان را دوست دارند

اگر فکر می‌کنید که کودک شما عزت نفس پایینی دارد از مشاوره کودک کمک بگیرید. دنیای بچه‌ها دنیایی ساده و در عین حال پیچیده و بسیار متفاوت از بزرگسالان است. کودکان در ابتدای همه چیز هستند و برای رشد درست نیاز به کمک دارند. در این حالت مشاوره کودک با حضور شما و فرزندتان برای یادگیری مهارت‌های افزایش عزت نفس تاثیر بسیاری در سلامت روان خانواده شما خواهد داشت.

  • مشاوره برای کودکان OCD

کودکان مبتلا به OCD در افکار نگران‌کننده گیر می‌کنند. به عنوان مثال، OCD باعث می‌شود کودک اینطور فکر کند: «من باید هر چهار گوشه میز خود را لمس کنم. اگر این کار را نکنم، مادرم بیمار می‌شود و می‌میرد». در اغلب اوقات، بیشتر بچه‌ها به راحتی این افکار را غیرمنطقی می‌بینند، اما در مورد OCD ها احساس نگرانی به قدری قوی است که آن‌ها عادت‌هایی بی‌معنی را فقط برای احساس اطمینان انجام می‌دهند.

طبیعی است که هیچ بچه‌ای نداند چیزی به نام اختلال روانشناختی ممکن است وجود داشته باشد. حل این مسئله به کمک پدر و مادر و درمانگر است. در صورتی که فکر می‌کنید کودک شما به اختلال OCD مبتلاست حتما زمانی را برای مشاوره کودک اختصاص دهید. 

مشاور کودک به فرزند شما در مورد اختلال توضیح می‌دهد و کمک می‌کند که کودک مشکلش را درک کند. مشاوره کودک در این حالت به کودک و والدین یاد می‌دهد که چطور از دامن زدن به نگرانی اجتناب کنند و در مرحله بعد چطور عادت‌ها و نگرانی‌های قبلی را کنترل کنند. ممکن است گاهی به تجویز دارو هم نیاز باشد که تشخیص این مورد در مرحله مشاوره انجام خواهد گرفت.

چه زمانی باید به مشاور کودک مراجعه کنیم؟

گاهی اوقات ممکن است به وجود آمدن تغییرات شدید در شخصیت کودک والدین را به این فکر بیندازد که فرزندشان به درمان نیاز دارد. این تغییرات ممکن است در نتیجه یک تجربه آسیب‌زا به وجود بیایند یا به طور ناگهانی ظاهر شوند و والدین را متعجب کنند، اما همیشه تغییرات نشانه اختلال نیست. صرف‌نظر از دلیل، توجه کردن به خود تغییرات اهمیت بیشتری دارد. ۶ نشانه معمول که به شما می‌گویند نیاز به مشاوره کودک دارید از این قرار است:

۱. رفتارهای سرکش

یکی از رایج‌ترین نشانه‌هایی که نشان می‌دهد کودک شما ممکن است به مشاوره نیاز داشته باشد این است که او در داخل و خارج از خانه مشکلات رفتاری دارد. به خصوص در مورد مشکلات رفتاری کودکان ۴ ساله، ممکن است متوجه شوید که فرزندتان حتی در مقابل کوچک‌ترین درخواست تمایل بیشتری به دعوا کردن، شکایت و حالت تدافعی دارد. به این رفتارها به خصوص اگر بیشتر از حد معمول رخ می‌دهند، توجه کنید. اغلب اوقات، این کودک شماست که بدون اینکه خودش بداند از شما با رفتارهایش درخواست کمک می‌کند.

۲. تغییر ناگهانی در علایق و عادات معمولی

درست مانند تغییر رفتار، تغییرات در علایق و عادات روزمره کودک شما می‌تواند نشان دهنده نیاز به مشاوره کودک باشد. معمولاً تغییرات قابل توجه در خوردن، خوابیدن و علایق شخصی به آسانی قابل تشخیص هستند و اگر این تغییرات بیش از دو هفته طول بکشد در اولین فرصت به یک روانشناس کودک مراجعه کنید. اگر اتفاق مهمی در حال رخ دادن باشد، به موقع از آن باخبر می‌شوید و به راحتی می‌توانید شرایط را کنترل کنید.

۳. نگرانی و غم بیش از حد

شاید مستقیم‌ترین و واضح‌ترین مورد این فهرست، نگرانی و غم و اندوه بیش از حد است. در این مورد حتما به مشاوره کودک نیاز دارید. با وجود اینکه احساس غم و اندوه در تمام کودکان عادی است، اما زمانی که بیش از حد معمول باشند شروع به تسخیر افکار کودک می‌کنند. در همین زمان است که شما باید وارد عمل شوید و از یک متخصص برای حل این مشکل کمک بگیرید.

۴. پسرفت

زمانی که یک خواهر یا برادر جدید متولد می‌شود، زمانی که پدر و مادر از هم جدا می‌شوند یا هر تغییر عمده دیگری در زندگی در خانه رخ می‌دهد، پسرفت اتفاق می‌افتد. اما در نظر داشته باشید که پسرفت‌ها ممکن است ناگهانی هم باشند. معمولا پسرفت در کودکان به موارد زیر تعبیر می‌شود:

  • شب ادراری
  • کج خلقی مکرر
  • اضطراب جدایی و چسبندگی
  • اضطراب و ترس بیش از حد
  • پسرفت در مهارت‌های زبانی

۵. انزوای اجتماعی

اگر متوجه شدید که فرزندتان از جمع کناره گیری می‌کند، بیشتر رفتار او را زیر نظر داشته باشید. در بیشتر موارد، زمانی که کودکان غمگین یا مضطرب هستند، از حضور در اجتماع اجتناب می‌کنند و اصطلاحا به درون خودشان روی می‌آورند. این اتفاق را شاید نتوان از مشکلات رفتاری کودک ۵ ساله دانست، چون در این سن بچه‌ها به دنبال استقلال بیشتری هستند. در صورتی که این کارشان ادامه دار باشد، روابط دوستانه آن‌ها به خطر می‌افتد و زمانی می‌رسد که بیشتر از یک روز و یک هفته غمگین باشند و منزوی‌تر شوند. توجه کنید، در صورتی که فرزند شما خجالتی یا درونگرا باشد باید دقت بیشتری روی رفتارهای او داشته باشید. به طور کلی برای تشخیص احتمال انزوای کودکتان موارد زیر را در نظر بگیرید:

  • خوردن ناهار به تنهایی
  • اجتناب از بازی و سایر فعالیت‌های اجتماعی
  • عدم تمایل به ترک خانه به هر دلیلی

۶. صحبت کردن در مورد آسیب به خود

در نهایت، و از همه مهم‌تر، اگر کودک شما از هر گونه احساس یا ایده‌ای در مورد آسیب رساندن به خود حرف می‌زند، بی درنگ برای دریافت کمک به مشاوره کودک مراجعه کنید. ممکن است تصور کنید که افکار خودکشی یا خودآزاری برای کودکان کم سن و سال کمی اغراق آمیز باشد اما تمایل به خودآزاری لزوما از طریق کلام بیان نمی‌شود و ممکن است از مشکلات رفتاری یک کودک ۲ ساله هم باشد. ضربه زدن به خود، کوبیدن سر به چیزی و فرو کردن ناخن در پوست همگی از نشانه‌های تمایل به خودآزاری در کودکان خردسال است.

 

بیشتر بخوانید: چه زمانی باید به روانشناس کودک مراجعه کنیم؟

مشاور کودک خوب چه کارهایی برای شما انجام می‌دهد؟

برای انتخاب مشاور مناسب مواردی را همواره در نظر داشته باشید. اول و مهم‌تر از همه داشتن مدرک معتبر و مجوز فعالیت قانونی از مراجع مربوطه است، اما به طور کلی در رابطه با کیفیت کار یک مشاور می‌توانید موارد زیر را در نظر داشته باشید:

۱. دیدن نقطه قوت: یک درمانگر خوب «فرزند» شما را می‌بیند، نه فقط علائم او را. او روی نقاط قوت و پتانسیل نهایی فرزند شما تمرکز می‌کنند. یک مشاور کودک خوب بیمار خود را به عنوان «کودکی که با اضطراب دست و پنجه نرم می‌کند» می‌بیند و نه «کودکی مضطرب».

۲. اولویت دادن به احساسات: اگر کودک شما در حال مبارزه است، به احتمال زیاد در تنظیم احساسات خود مشکل دارد، بنابراین برای مشاور کودک مهم است که آن‌ها را در اولویت قرار دهد. درمانگر باید به دنبال ایجاد یک رابطه حمایتی و جذاب با در نظر گرفتن این احساسات باشد.

۳. تاکید بر ایمنی بیش از مدیریت: پرورش احساس ایمنی کودک باید همیشه مقدم بر مدیریت رفتار ساده باشد. در غیر این صورت، کودک ممکن است به نظر در حال رشد باشد، اما در سطح عمیق‌تر، در حال رنج است. درمانگر باید اطمینان حاصل کند که کودک شما احساس امنیت می‌کند، نه اینکه صرفاً سعی کند رفتار او را مدیریت کند.

۴. درمان مبتنی بر رابطه: درمانگر باید با ایجاد رابطه با شما شروع کند و از روابط برای درک اینکه چه چیزی در چالش‌های فرزند شما نقش دارد استفاده کند. «روابط» باید پایه و اساس درمان باشد، نه گفتار درمانی.

۵. ذهنیت متحد: درمانگر باید شما را به عنوان یک متحد ببیند و اهمیت نقش شما را در زندگی فرزندتان درک کند. باید شما و سایر حامیان کودک را به عنوان تمام منابعی که کودک دارد، به طور کامل درگیر کنند. کار مشاور با کودک موقتی است، اما این حمایت‌ها باقی خواهند ماند و تلاش‌های درمانگر باید این حقیقت را منعکس کند.

۶. درک فرهنگی: درمانگر باید درک خوبی از فرهنگ کودک داشته باشد تا زمینه چالش‌های او را متوجه شود. مشاور و کودک حتما نباید فرهنگ مشابهی با شما داشته باشند، اما باید از فرهنگ، ارزش‌ها و هنجارهای کودک و اینکه چگونه می‌توانند به حمایت از کودک شما کمک کنند، آگاه باشند.

روند مشاوره روانشناسی کودک

کودکان در روند مشاوره کودک، با صحبت کردن و انجام دادن یاد می‌گیرند. درمانگرها با بچه‌ها فعالیت‌هایی انجام می‌دهند که به آن‌ها مهارت‌های لازم را یاد می‌دهد. بچه‌ها یاد می‌گیرند که از این مهارت‌ها برای حل مشکلات استفاده کنند. در حین یادگیری کودکان، مشاور آن‌ها را تحسین و حمایت می‌کند. تمام این اتفاقات به بچه‌ها اعتماد به نفس بیشتر می‌دهد و باعث می‌شود که هر کار خوبی که انجام می‌دهند به خودشان افتخار کنند.

در ابتدا، مشاور کودک با شما و کودکتان صحبت می‌کند. معمولا سوال می‌پرسد و شما پاسخ می‌دهید. تا اینجای کار شما به مشاور کودک از تقریبا همه چیز اطلاعات می‌دهید. وقتی درمانگر شما و کودکتان را بهتر بشناسد، کارهای زیر را انجام می‌دهد:

۱. با کودک شما صحبت می‌کند و با او ارتباط برقرار می‌کند. صحبت کردن روشی سالم برای بیان احساسات است و کودکان با دیدن اینکه کسی به حرف‌هایشان گوش می‌دهد آمادگی بیشتری برای یادگیری دارند.

۲. بازی می‌کنند. مشاوران کودک از بازی‌هایی استفاده می‌کنند که مهارت‌هایی مثل وقت گذاشتن برای انجام تکالیف مدرسه یا کارهای دیگر را آموزش می‌دهد. برخی از بازی‌ها به بچه‌ها یاد می‌دهند که چگونه به جای تسلیم شدن، دوباره تلاش کنند.

۳. فعالیت‌های برنامه‌ریزی شده انجام می‌دهند. مشاوران برای آموزش دادن به کودکان در مورد احساسات، مهارت‌های مقابله با مواجهه با ترس فعالیت‌هایی در نظر می‌گیرند که این آموزش‌ها را سرگرم‌کننده‌تر کند.

۴. تمرین مهارت‌ها جدید. مهارت‌هایی مثل ذهن آگاهی و تنفس آرام نیاز به تمرین دارند. مشاور کودک با تمرین مهارت‌هایی از این قبیل را به کودک یاد می‌دهد.

۵. مشکلات را حل می‌کند. مشاور کودک همواره در مورد اینکه چطور مشکلات در خانه و مدرسه روی کودک اثر می‌گذارد با او صحبت می‌کند و در مورد چگونگی حل این مشکلات با کودک و والدین صحبت می‌کند.

نقش یک مشاور برای کودک شما

در مشاوره کودک چه اصول اخلاقی باید رعایت شود؟

اول از همه مهم است که والدین یا قیم رضایت خود را برای مشارکت کودک در مشاوره کودک اعلام کنند.

از مشاور انتظار می‌رود که در صورت وجود شواهدی مبنی بر سوء استفاده یا سهل انگاری از کودک محافظت کند.

موضوع محرمانه بودن نیز باید با احتیاط انجام شود زیرا خردسال باید بتواند به مشاور اعتماد کند و به همین دلیل است که توضیح دادن به خردسال در مورد به اشتراک گذاشتن برخی از اطلاعات با والدین مهم است.

مشاوره حضوری کودک

هر چقدر در انتخاب مشاوره کودک سرعت عمل بیشتری داشته باشید مشکلاتتان را سریع‌تر حل می‌کنید و با دید بازتری به تربیت و رفتارهای سالم در خانواده می‌رسید. در حال حاضر، مشاوره حضوری کودک بهترین روش برای بهره‌مند شدن از کمک یک متخصص برای در اختیار گرفتن اوضاع است، چرا که فضای امن و یک مشاور همدل در کنار تکنیک‌هایی که اجرا می‌کند، زمینه‌ی ایجاد تغییر در افکار، احساسات و رفتارها را فراهم می‌کند. مراجعان کودک  بیشتر از مراجعان بزرگسال به حضور یک فرد و حمایت عاطفی و هدفمند نیاز دارند.

مشاوره غیرحضوری کودک

مشاوره غیرحضوری کودک معمولا از طریق تماس‌های ویدیویی انجام می‌شود تا متخصصان بتوانند ارتباط چشمی با کودک برقرار کنند. شاید تصور مشاوره کودک آنلاین برای کودکان کمی غیرممکن به نظر بیاید، اما امروز کودکان قبل از اینکه بتوانند صحبت کنند با اقوام و آشنایان در حال مکالمه تصویری هستند. در زمان کودکی پدر و مادرها خبری از اینترنت و اسکایپ نبود، اما کودکان حالا از زمان تولد با این ابزار آشنا هستند و می‌توان گفت بخشی از زندگی آن‌ها شده است.

با این حال، بهتر است قبل از انتخاب شیوه انجام مشاوره، با مشاور صحبت کنید که بتوانید راحت‎تر تصمیم بگیرید و اگر امکان حضور در مرکز مشاوره را ندارید می‌توانید مشاوره غیرحضوری کودک را هم امتحان کنید.

این نکته را در نظر داشته باشید که پرداختن به سلامتی روان فرزندتان مهم‌تر از دریافت مشاوره کودک رایگان یا مشاوره کودک انلاین رایگان است، چرا که ممکن است شما را بیش از پیش گمراه کنند.

مشاوره کودک انلاین محدودیت‌هایی هم دارد

مشاوره کودک خوب در تهران

یافتن مشاوره کودک خوب در تهران کار سختی نیست! تمامی همکاران موسسه بینش نوین با تخصص و تجربه مرتبط در زمینه مشاوره کودک آماده کمک به کودکان هستند. از مشکلات کودکان یک ساله تا کودکان بالای ۱۶ سال، توسط مشاوران ما بررسی می‌شوند و برای تصمیم‌گیری بهتر نوع درمان و مشاوره در اختیار والدین قرار می‌گیرد

راهنمای دریافت خدمات مشاوره کودکان از مرکز بینش نوین

برای دریافت مشاوره کودک در مرکز مشاوره بینش نوین می‌توانید از روش‌های مختلفی اقدام کنید. می‌توانید برای رزرو وقت تماس بگیرید یا به صورت آنلاین اقدام به رزرو کنید. مشاوران ما چه به صورت حضوری و چه غیر حضوری و آنلاین به تمامی سوالات شما پاسخ خواهند داد. همین حالا با ما تماس بگیرید.

شماره تماس: ۲۲۹۰۹۵۸۴