چه زمانی باید به سراغ مشاوره خانواده برویم؟

مشاوره خانواده چیست

مشاوره خانواده و یا خانواده‌درمانی، رویکردی است که به ایجاد و بهبود روابط خانوادگی کارآمد و سالم کمک می‌کند. هدف از این رویکرد درمانی، تشخیص مسائل و چالش‌های خانواده در ابعاد هیجانی و عاطفی، روان‌شناختی و رفتاری است. بسیاری از رویکردها در بحث مشاوره خانواده، از نظریه سیستمی خانواده نشات گرفته‌اند. بر اساس این دیدگاه، خانواده به‌عنوان یک سیستم نه صرفاً گروهی از افراد که عملکرد مجزایی دارند کار می‌کند.

نظریه سیستمی خانواده بیان می کند که تغییر در یک عضو خانواده می‌تواند بر سایر اعضای خانواده نیز اثرگذار باشد.

 

 

از کجا بفهمیم به مشاور خانواده نیاز داریم؟

مشکلات خانوادگی می‌تواند نظام خانواده را در همه ابعاد تحت تأثیر قرار می‌دهد. ممکن است شما در محل کار مدرسه و یا تعاملات روزمره خود به مشکل بخورید. زمانی که احساس می‌کنید این مشکلات در خانواده از کنترل شما خارج‌شده‌اند و درحال پیشرفت هستند، زمان آن رسیده که به گزینه مراجعه به یک خانواده درمانگر فکر کنید. آن‌ها به شما کمک خواهند کرد که راهکارهایی برای حل بحران‌ها، تعارضات و چالش‌ها پیدا کنید.

خانواده درمانگران می‌توانند در زمینه‌های زیر به شما کمک کنند:

  • تعارض بین اعضای خانواده
  • سوءمصرف الکل و مواد مخدر
  • ناراحتی روانی یک عضو خانواده
  • مشکلات مالی و اختلاف‌نظرها
  • مشکلات در مدرسه
  • چالش بین خواهرها و برادرها
  • مسائل رفتاری فرزندان
  • مراقبت‌های لازم برای عضوی از خانواده با نیازهای ویژه
  • مشکلات با اعضای دورتر خانواده مثل پدربزرگ و مادربزرگ‌ها
  • بیماری یا مرگ یکی از اعضای خانواده
  • خیانت در رابطه زناشویی
  • جدایی و طلاق
  • حضانت مشترک فرزند پس از جدایی

با کمک این نوع رویکرد درمانی، اعضای خانواده یادمیگیرند که چطور افکار و نیازهای خود را مطرح کرده و چالش‌ها را با کمترین آسیب حل کنند. این درمان همچنین بر روی تأثیر نظام خانواده بر چگونگی حل‌وفصل مشکلات تک تک اعضا تمرکز می‌کند. به‌عنوان مثال، اگر یکی از اعضا دچار مشکلات روانی باشد خانواده‌درمانی می‌تواند شرایط مرتبط را به نحو مطلوبی تغییر دهد. زمانی که افراد دچار ناراحتی روانی هستند، ممکن است که اعضای خانواده از اینکه چطور می‌توانند به بهبود وضعیت کمک کنند، آگاهی نداشته باشند. درنتیجه می‌توانند باعث تثبیت شرایط و یا وخامت آن بشوند. خانواده‌درمانی به اعضای خانواده کمک می‌کند تا از عضو دچار اختلال روانی حمایت کرده و درنهایت سلامت روان همه اعضا را تأمین کنند.

کارایی خانواده‌درمانی

تحقیقات نشان داده‌اند که خانواده‌درمانی برای گستره وسیعی از اهداف کاربردی است. در اینجا شواهدی دال بر این موضوع اشاره می‌کنیم.

  • مطالعه‌ای در سال 2018 نشان داد که خانواده‌درمانی در درمان مشکلات افراد بزرگ‌سال، اعم از آشفتگی در روابط، سوءمصرف الکل و سازگاری با بیماری‌های جسمی بسیار مؤثر بوده است.
  • پژوهش دیگری در سال 2019 ادعا می‌کند که خانواده‌درمانی در بهبود عملکرد نظام خانواده در ابعاد مختلف بخصوص حمایت از عضو دارای اختلال روانی، کمک‌کننده است.
  • بر اساس یک مطالعه مرور سال 2010، خانواده‌درمانی به‌عنوان یک روش درمانی مؤثر در مشکلات رفتاری، مشکلات عاطفی، اختلالات خوردن، مشکلات جسمانی و بهبودی پس از تجربه آزار و اذیت، شناخته‌شده است. این مطالعه همچنین نشان داد که این روش یا به‌طور مستقل یا به‌عنوان بخشی از یک برنامه درمانی چندبعدی مفید و کارآمد است.

روانشناس خانواده کیست؟

با توجه به انواع مختلف درمان که توضیح دادیم، خانواده درمانگر می‌تواند نقش‌های مختلفی داشته باشد. لازم است که این روان‌درمانگر تحت آموزش تخصصی بوده و دارای تحصیلات آکادمیک باشد.

در این درمان، درمانگر مسئول نتیجه حاصل است. منظور از نتیجه، مثبت یا منفی بودن، درست یا نادرست بودن و تعیین مقصر و قربانی نیست. این نتیجه، مهر تأییدی به تغییراتی است که شما، به‌عنوان درمانگر ایجاد کرده‌اید. هر خانواده درمانگر، تکنیک‌ها و رویکردهای منحصربه‌فردی دارد، اما تمامی خانواده درمانگران باید در زمینه های زیر تجربه کافی داشته باشند:

  • مشکلات رفتاری کودک و بزرگسال
  • درمان سوگ
  • افسردگی و اضطراب
  • خشونت خانگی
  • ناباروری
  • تعارضات زناشویی
  • سوءمصرف مواد

برای درمان این مشکلات و سایر مشکلات دیگر، درمانگر باید:

  • تعاملات افراد را مشاهده کند.
  • مشکلات رابطه‌ای را ارزیابی و رفع نماید.
  • اختلالات روانی در بستر خانواده را تشخیص و درمان کند.
  • مراجعین را در رمان بحران های انتقالی راهنمایی کند.
  • الگوهای رفتاری و رابطه‌ای آسیب‌زا را مشخص کند.
  • در جایگزین کردن رفتار سالم به‌جای ناسالم، به مراجعین کمک کند.
  • رویکرد کل نگرانه به‌سلامت داشته باشد.

برای کسب این مهارت‌ها، خانواده درمانگر باید مدرک کارشناسی در رشته مشاوره، روانشناسی و یا جامعه‌شناسی داشته و در مقطع کارشناسی ارشد، رشته مشاوره یا خانواده‌درمانی را تحصیل‌کرده باشد. در گام بعدی، خانواده درمانگر به مدت دو سال سوپرویژن دریافت کند و حدود 2000 تا 4000 ساعت تجربه کار بالینی داشته باشد. زمانی که این اقدامات انجام شد، خانواده درمانگر باید آزمون بدهد و درکنار آن از آموزش‌ها سالانه به‌صورت مداوم استفاده کند. در طول دوره آموزشی، درمانگران یاد می‌گیرند که چطور طیف گسترده‌ای از مسائل را درمان کنند.

این مسائل می‌تواند در حوزه‌های زیر باشد:

  • تعارضات فردی با شریک عاطفی یا اعضای خانواده
  • بیماری، بیکاری و یا مرگ ناگهانی عزیزان
  • ایجاد و نگهداری یک رابطه عاطفی سالم در هر رده سنی
  • مشکلات رفتاری در کودکان
  • طلاق و جدایی
  • سوءمصرف موارد و اعتیاد
  • ناراحتی‌های روانی مثل افسردگی و اضطراب

این طیف وسیع مسائل، این نکته را شفاف می‌کند که حوزه‌هایی خانواده درمانگر برای آن‌ها آن آموزش ندیده است، بسیار کمتر از آن‌هایی است که او می‌تواند در آن خدمت کند.

انواع مشاوره خانواده

انواع مختلفی از خانواده‌درمانی وجود دارد که به بعضی از آن‌ها اشاره می‌کنیم

  • خانواده‌درمانی سیستمی: در این رویکرد به افراد کمک می‌شود تا با استفاده از نقاط قوت خود بر مشکلات حوزه سلامت روان فائق آیند.
  • خانواده‌درمانی کارکردی: این رویکرد کوتاه‌مدت، مناسب افرادی است که با رفتارهای پرخطر، خشونت و مصرف موارد درگیرند. در اینجا به خانواده‌ها و نوجوانان کمک می‌شود که در عین ایجاد اعتماد و احترام گذاشتن به یکدیگر، به دنبال راهکارهای سودمند باشند.
  • خانواده‌درمانی روایی: در این روش درمانی، اعضای خانواده با روایت داستان خود، به نقش تجربیات در شکل‌گیری شخصیت و ارتباطشان با دیگران پی می‌برند. از طریق این روایت گری، فرد می‌تواند مشکلات را عینی‌تر ببیند.
  • روان‌درمانی از طریق آموزش: این نوع از درمان، به اعضای خانواده کمک می‌کند تا درک بهتری از شرایط سلامت روان خود و دیگر اعضا داشته باشند. آگاهی به مسائل، درمان‌ها، رویکردهای خودیاری، خانواده می‌تواند به‌عنوان یک نظام منسجم پشتیبانی عمل کند.
  • خانواده‌درمانی حمایتی: در این درمان، تلاش برای ایجاد یک محیط امن است تا اعضای خانواده به‌راحتی بتوانند درباره احساسات خود صحبت کرده و حمایت لازم را بگیرند.

 

برای هر خانواده، یک نوع درمان مناسب است و روش درمانی بر اساس شرایط موجود انتخاب می‌شود. در مقابل، ممکن است انواع مختلف درمان، متناسب با نیازهای خانواده به‌عنوان یک رویکرد التقاطی اجرا شود.

تکنیک‌ها

تکنیک های مورداستفاده در خانواده‌درمانی بر اساس نظام تئوریک ذهن روان‌درمانگر و مسئله و موضوع خانواده انتخاب شود. برخی از این تکنیک ها عبارت‌اند از:

  • تکنیک های رفتاری: در این روش، کسب مهارت و آموزش برای کمک به خانواده در جهت افزایش آگاهی و تشخیص مسئله اصلی بسیار مهم است. برای مثال، تکنیک رول پلی برای حل و فصل مشکلات ارتباطی در خانواده بسیار کمک‌کننده است.
  • تکنیک های روان پویشی: تمرکز بر ارزیابی تفسیر ها و پاسخ های هر عضو خانواده به مسئله موجود رکن اصلی این تکنیک است. درمانگر تلاش می‌کند تا یک بینش عاطفی جدید و راه‌هایی برای پاسخ کارآمدتر به مسئله آموزش دهد.
  • تکنیک های ساختاری:

در این تکنیک به اعضای خانواده کمک می‌شود تا مرزبندی های قبلی که مسئله‌ساز بوده‌اند را کنار گذاشته و با کمک یکدیگر، مرز های جدید را در ارتباطاتشان تعیین کنند. این امر بر افزایش عملکرد خانواده بسیار اثرگذار است.

تکنیک های مورد استفاده در زوج درمانی، با محوریت ایجاد آگاهی عاطفی و هیجانی، کمک به ایجاد تغییر در نظام خانواده، بالا بردن میزان پذیرش مسائل خارج از کنترل و بهبود روابط، مورداستفاده قرار می‌گیرند.

زوج‌درمانی

زوج درمانی، شاخه ای از روان‌درمانی است که یک درمانگر باتجربه درمان بالینی، از طریق مداخلات مختلف درمانی، به افراد کمک می‌کنند تا به یک بینش صحیح از رابطه عاطفی خود برسند، تعارضات را حل و فصل کنند و میزان رضایت خود را از رابطه بالا ببرند. باوجود اینکه رفتاردرمانی زوج ها، بسته به نظام تئوریک ذهن درمانگر طیف گسترده‌ای را در برمی‌گیرد، اما درتمامی زوج‌درمانی ها، مواردی که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم، به‌عنوان ستون‌های اصلی درمان رعایت می‌شود.

  • تمرکز بر یک مسئله مشخص (به‌عنوان مثال رابط جنسی، اعتیاد به اینترنت، صمیمیت، حسادت)
  • مشارکت فعال درمانگر در درمان خود رابطه، به جای تمرکز جداگانه روی هر فرد
  • درمان راه حل محور، با مداخلات مبتنی بر تغییر
  • پایه‌ریزی و استفاده از یک طرح درمانی عینی

تحقیقات انجام شده در انجمن خانواده و ازدواج آمریکا نشان می‌دهد که بیش از 97 درصد زوج‌های موردمطالعه، توانسته‌اند کمک لازم را از درمانگر خود بگیرند. علاوه بر این در حدود 93 درصد از زوج ها اذعان داشته اند درمانی که دریافت کرده اند، ابزار های کارآمد بیشتری برای مواجهه با تعارضات در اختیارشان گذاشته است.

مشاوره خانواده و تربیت فرزندان

در خانواده‌درمانی، شخصیت کودک- شیوه تفکر، احساسات و رفتار- حاصل تعاملات و روابط پیچیده با خانواده است. در نظام خانواده، خرده نظام هایی مثل خرده نظام والدینی، خرده نظام خواهر ها و برادر ها نیز وجود دارند. شیوه ارتباط این خرده نظام ها با یکدیگر تعیین کننده تعادل یا عدم تعادل نظام کلی خانواده می باشد، اما اتفاقات و شرایط بخصوصی وجود دارند که می توانند حتی بهترین خانواده ها را از تعادل خارج کنند. برای مثال وقتی لاری کلاس سوم بود، پدرش شغل خود را از دست داد و والدین او مدام در مورد پول باهم مشاجره داشتند، به طوری که لاری به قدری مضطرب بود که نمی توانست خواب راحتی داشته باشد. لاری دچار افت تحصیلی شد و در مسیر مدرسه با سایر دانش آموزان دعوا راه می انداخت. زمانی که اختلالات رفتار او باعث شد که به درمانگر مراجعه کند، درمانگر خیلی زود تشخیص داد که این اختلالات صرفا پاسخی به اضطراب در درون خانواده است. حتی زمانی که پدر او مجددا مشغول به کار شد، نظام خانواده نتوانست به ثبات قبلی بازگردد. استراتژی های ضعیف ارتباطی شکل گرفتند، مشکلات بیشتر شد و رفتار لاری نه تنها والدینش را به ستوه آورد بلکه تأثیرات مخربی بر خواهر 12 ساله‌اش نیز گذاشت. خانواده درمانی به‌عنوان بستری برای شناخت مشکلات فراهم شد. درحالی‌که ممکن است یک درمانگر صرفاً به رفتار مخرب لاری و عملکرد ضعیف تحصیلی‌اش تمرکز کند، خانواده‌درمانی و توجه فرایند درمان به تعاملات آسیب‌دیده نظام خانواده می‌تواند کارکرد قوی‌تری برای بهبود وضعیت داشته باشد.

سکس تراپی

این نوع درمان، نوع خاصی از روان‌درمانی است. نگرانی‌ها در خصوص عملکرد جنسی، تمایلات جنسی و صمیمیت چه در زوج درمانی و چه در درمان فردی، طی این نوع فرایند درمانی بررسی می شوند. سکس تراپی برای هر فردی با هر رده سنی، جنسیت و تمایل جنسی مفید است. این درمان توسط متخصصان بالینی، مددکاران اجتماعی و روان پزشکان ارائه می‌شود. سکس درمانگران چه در فضای درمان و چه خارج از آن، هیچ‌گونه ارتباط جنسی با مراجعین خود ندارند. هدایت و راهنمایی مراجعین از طریق برقراری ارتباط جنسی هیچ سنخیتی با سکس تراپی ندارد. این درمان، یک درمان کوتاه‌مدت با تعداد جلسات محدود است اما طرح ریزی فرایند درمان بسته به نوع نگرانی ها و اهداف قابل تغییر است. شما می توانید با کمک این درمان، مسائل جنسی خود را برطرف کرده و عملکرد جنسی خود را بهبود ببخشید.

تمرکز این درمان بر مسائلی مانند موارد زیر است:

  • نگرانی درباره میل و برانگیختگی جنسی
  • نگرانی در خصوص تمایل و جهت گیری جنسی
  • رفتار های تکانشی یا وسواس گونه جنسی
  • نگرانی درباره نعوظ و انزال
  • دشواری در برانگیختگی جنسی
  • انزال زودرس
  • دشواری در تجربه ارگاسم
  • رابطه جنسی دردناک
  • مشکلات حوزه صمیمیت جنسی
  • نگرانی درخصوص تجربیات جنسی ناخواسته در گذشته و تاثیر آنها برا روابط جنسی فعلی

خانواده درمانی

خانواده مهمترین کانون ارتباط انسان ها با یکدیگر است. هیچ خانواده ای بدون چالش و مسئله نیست. مهمترین نکته در حفظ شیراز خانواده و سلامت آن، حرکت رو به جلو در جهت درک و فهم نیاز های اعضای آن است. خانواده درمانی یک شیوه نوین و منحصر به فرد از درمان است که می تواند به شناخت بهتر نیاز ها کمک کند.

خیانت زناشویی

خیانت به معنی عدم وفاداری در ازدواج یا یک رابطه است. چنین مسئله ای می تواند بناین خانواده را دچار لغزش کرده و افراد درگیر در آن رابطه را به سختی بیاندازد. این مشکلی است که منجر به ایجاد حس تنهایی، جدا افنادگی، گسستگی و سردرگمی می گردد. گاهی هم یک رابطه را به طور کلی تخریب می کند. در غیر این صورت با تلاش خود و با همراهی یک درمانگر، می توانند رابطه را بازیابی کنند. تعریف خیانت در بین افراد متفاوت است. ممکن است یک رفتار در نظر شما خیانت محسوب شود اما از نظر یک فرد دیگر خیانتی در کار نباشد. ممکن است اگر شریک عاطفی شما، فیلم های پورن نگاه کند، شما این رفتار را خیانت تلقی کنید اما همین رفتار از دید یک فرد دیگر کاملا عادی باشد. رفتار هایی از این دست، احساس بی کفایتی در طرف مقابل ایجاد می کنند. تحقیقات نان داده اند که بزرگسالان در آمریکا تمایل به تک همسری دارند. این در حالی است که تا حدود 20 درصد از آنها درگیر روابط خارج از زناشویی هستند. این اتفاقات هزاران بار به دلایل مختلف به وقوع می پیوندد. یکی از آنها می تواند نارضایتی از رابطه باشد. یک رابطه موفق باید به هردو طرف احساس ثبات و امنیت بدهد. همچنین لازم است که صمیمیت عاطفی و هیجانی نیز ضمیمه این امنیت و ثبات شود. نقص در هرکدام از این ابعاد می تواند رضایت از رابطه را تا حد معناداری کاهش دهد؛ اما خیانت همیشه به دلیل نارضایتی از ارتباط نیست. ممکن است شریک عاطفی شما به دلیل گره های روانی فردی اش وارد یک رابطه دیگر شود.

مشاوره طلاق

زوجین ممکن است برای حفظ زندگی مشترک خود به یک مشاور مراجعه کنند؛ اما اگر تصمیم شما به جدایی و طلاق است، باید به دنبال مشاوری که در حوزه طلاق تخصص دارد بگردید. زمانی که تصمیم به طلاق میگیرید، فورانی از هیجانات و احساسات را تجربه می کنید. فراموش نکنید که برای عبور از این مسیر سخت، حتما به راهنمایی و حمایت احتیاج دارید. آیا تا به حال چیزی درمورد مشاوره طلاق شنیده اید؟ بسیاری از زوج هایی که تصمیم به جدایی گرفته اند، از این روش برای گذار از این مسیر کمک می گیرند. این مشاوره، یک ابزار کاربردی برای کمک به افراد جهت تسهیل مواجهه با رویداد های مهم زندگی شان، حین و پس از طلاق است. به عنوان مثال، مسئله حضانت فرزند، یکی از درگیری های اصلی زوجین چس از جدایی است که از طریق این نوع از مشاوره قابل بررسی و حل و فصل است. اگر شما هم در چنین موقعیتی قرار دارید، بهتر است برای یافتن یک مشاور متخصص در این زمینه اقدام کنید.

از زمان شروع تا پایان فریاند طلاق، شما نه تنها باید با ابعاد غیرقابل تحمل آن روبه رو شوید، بلکه باید از لحاظ عاطفی و هیجانی نیز با این رویداد کنار بیایید. ممکن است که برای بیان این مسئله با فرد دیگری دچار مشکل باشید. شاید هم از بازگویی آن ترسی نداشته باشد. ممکن است دیگران در جزئیات روایت جدایی شما کنجکاوی کنند و شاید شما با این مسئله راحت نباشید. در زمان تجربه هیجانی فرایند طلاق، افراد دچار سوگ شده و از این مسیر 5 مرحله ای عبور خواهند کرد:

  • انکار
  • خشم
  • چانه زنی
  • افسردگی
  • پذیرش

تاثیر روانشناس و مشاوره خانواده بر زوجین

باتوجه به اهمیت نظام خانواده در سلامت فرد و جامعه، لازم است که در صورت بروز هرگونه مسئله ای، درصورت نیاز از یک فرد متخصص کمک بگیرید. فراموش نکنید که حمایت و راهنمایی یک مشاور خانواده، نه تنها باعث افزایش آگاهی شما می شود بلکه می تواند مواجهه شما بامسائل و عبور از آنرا نیز تسهیل کند. دراین بخش به برخی از تاثیرات مهم حضور روانشناس و مشاور خانواده بر روابط زوجی خواهیم پرداخت:

  • تعیین حدود و مرزبندی های سالم
  • بهبود کیفیت روابط
  • مشخص کردن نقش هر فرد به عنوان عضوی از خانواده
  • گسترش پویای در روابط بین اعضای نظام خانواده
  • گردآوری ابزار های قدرتمند و کارآمد برای حل و فصل چالش ها
  • شناسایی تعاملات ناکارآمد
  • بهبود و افزایش ظرفیت و توانایی حل مسئله در اعضای خانواده

تحقیقات مجله خانواده درمانی ادعا میکند که مشاوره خانواده به طریق مفیدی می تواند مشکلات حوزه فرزند پروری را شناسایی و آن هارا حل کند

  • اختلال سلوک
  • اعتیاد به مواد
  • رفتار پرخاشگرانه

خانواده درمان همچنین می تواند به افرادی که دچار اختلالات روانی نیز هستند کمک کند. در مطالعه ای که سال 2020 انجام شد، دلایل اهمیت درمان و مشاوره به شرح زیر بیان شد:

  • مشکلات ارتباطی و ابراز هیجانات
  • تعارضات بین فرزندان
  • والدگری بی ثبات
  • مشکلات زناشویی
  • ایجاد یک رابطه سالم و کارآمد بعد از جدایی
  • سازگار شدن با تغییرات اساسی در ساختار و نظام خانواده
  • درگیری با یک درد مزمن یا مرگ عزیزان

در خصوص چه مسائلی می توانیم با مشاور خانواده صحبت کنیم؟

شاید برای شما هم این سوال پیش بیاید که مشاور خانواده دقیقا در چه حوزه هایی می تواند به شما کمک کند و یا در طول یک جلسه درمان ما باید چه مواردی را با وی درمیان بگذارید. پیشنهاد ما این است که از حاشیه پردازی دوری کنید و آن چه شما را وادار به مراجعه و نشستن بر صندلی درمان کرده است صحبت کنید. این دقیقا نقطه درد و همان چالش و مشکلی است که با آن روبه رو هستید. البته در اکثر موارد، آنچه بیان می کنید شاید سرپوشی بر یک زخم عمیق تر باشد. نگران آنچه به زبان می آورید نباشید. خانواده درمانگر می تواند با راهنمایی شما، به اصل مسئله دسترسی پیدا کرده و با کمک گرفتن از همه اعضای خانواده، به بهبود روابط و ایجاد ثبات برسد.

مشاوره خانواده تهران

مرکز مشاوره بینش نوین با مجوز رسمی از سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور و وزارت ورزش و جوانان با مدیریت سرکارخانم دکتر زهرا حیدری از سال 1383 مشغول به فعالیت می باشد که با هدف تخصصی نمودن امور مشاوره در حوزه های گوناگون مرتبط با زندگی فردی و اجتماعی مردم به ارائه خدمات مشاوره ای روزآمد پرداخته و افتخار دارد که مرکزی منحصر به فرد جهت ارائه این نوع خدمات را بنیان نهاده است.

نحوه دریافت خدمات مشاوره خانواده از مرکز بینش نوین

برای دریفات خدمات مشاوره خانواده می توانید بصورت اینترنتی (https://www.bineshnovin.com) نوبت خود را با انتخاب مشاور خود در زمان های خالی در لیست انتخاب نمایید یا با شماره های 22915385، 22915386 تماس حاصل نمایید