مقدمه
احساس امنیت، یکی از بنیادیترین نیازهای انسان است. زمانی که زندگی در مسیر معمول خود جریان دارد، شاید کمتر متوجه حضور این احساس شویم؛ اما با وقوع جنگ، بحران یا رویدادهای پیشبینینشده، اهمیت آن بیش از هر زمان دیگری آشکار میشود.
اگر در چنین روزهایی احساس میکنید نگرانی، بیقراری یا نااطمینانی بیشتری را تجربه میکنید، تنها نیستید. بسیاری از افراد در شرایط بحرانی با چنین احساساتی روبهرو میشوند. شناخت این تجربه میتواند به ما کمک کند با مهربانی بیشتری به واکنشهای خود نگاه کنیم.
توضیح موضوع
احساس امنیت فقط به معنای در امان بودن از خطرهای جسمی نیست. ذهن انسان زمانی احساس آرامش بیشتری دارد که آینده تا حدی قابل پیشبینی باشد، برنامههای روزمره ادامه پیدا کنند و بداند در صورت نیاز از حمایت دیگران برخوردار است.
در زمان جنگ یا بحران، بخشی از این اطمینان ممکن است دچار تغییر شود. اخبار نگرانکننده، تغییر شرایط زندگی، ابهام درباره آینده یا نگرانی نسبت به عزیزان میتوانند احساس ناامنی را افزایش دهند.
در چنین شرایطی، ذهن معمولاً تلاش میکند با دقت بیشتری محیط اطراف را بررسی کند تا خطرهای احتمالی را تشخیص دهد. به همین دلیل ممکن است فرد بیشتر اخبار را دنبال کند، نسبت به صداها یا اتفاقات حساستر شود یا مدام درباره آینده فکر کند.
این واکنشها در بسیاری از موارد، بخشی از شیوه طبیعی ذهن برای سازگار شدن با شرایط دشوار هستند و لزوماً به معنای وجود یک مشکل روانشناختی نیستند.
دلایل احتمالی
احساس ناامنی در زمان بحران میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و این دلایل برای همه افراد یکسان نیست.
گاهی نداشتن اطلاعات روشن یا تغییر مداوم اخبار باعث میشود ذهن نتواند تصویر مشخصی از آینده داشته باشد و همین ابهام، احساس نگرانی را افزایش دهد.
در بعضی شرایط، تغییر برنامههای روزمره، محدود شدن فعالیتها یا نگرانی نسبت به سلامت و امنیت اعضای خانواده میتواند احساس ثبات را کاهش دهد.
برای برخی افراد نیز تجربههای دشوار گذشته یا مسئولیت نسبت به کودکان، سالمندان یا سایر اعضای خانواده ممکن است حساسیت بیشتری نسبت به شرایط بحرانی ایجاد کند.
البته تجربه هر فرد منحصر به فرد است. ویژگیهای شخصیتی، منابع حمایتی، تجربههای زندگی و شرایط اجتماعی همگی میتوانند بر نحوه تجربه احساس ناامنی اثر بگذارند.
نگاه تازه
شاید تصور کنیم احساس ناامنی یعنی ذهن ما ضعیف عمل کرده است؛ اما میتوان از زاویهای دیگر نیز به این موضوع نگاه کرد.
احساس ناامنی، گاهی نشانه اهمیت امنیت برای ذهن انسان است. ذهن تلاش میکند ما را نسبت به تغییرات محیط آگاه نگه دارد و از ما محافظت کند. مسئله زمانی دشوار میشود که این حالت آمادهباش برای مدت طولانی ادامه پیدا کند و فرصتی برای تجربه آرامش باقی نگذارد.
شاید در چنین روزهایی، لازم نباشد همه ابهامهای آینده را حل کنیم. گاهی توجه به چیزهایی که هنوز در اختیار ما هستند؛ مانند ارتباط با خانواده، مراقبت از بدن، حفظ بخشی از برنامههای روزانه و محدود کردن مواجهه با اخبار، میتواند احساس ثبات بیشتری ایجاد کند.
گاهی امنیت، پیش از آنکه در دنیای بیرون شکل بگیرد، از تجربه لحظههای کوچک آرامش در زندگی روزمره آغاز میشود.
پیشنهاد بینش نوین
- اگر متوجه شدید بیشتر ساعات روز را صرف پیگیری اخبار میکنید، زمان مشخصی را برای این کار در نظر بگیرید.
- برنامههای روزمره مانند خواب، وعدههای غذایی، فعالیت بدنی یا گفتوگو با اعضای خانواده را تا حد امکان حفظ کنید.
- هر روز چند دقیقه از خود بپرسید: «در این لحظه، چه چیزی به من احساس امنیت میدهد؟»
- احساسات خود را انکار نکنید. نام بردن از احساساتی مانند نگرانی، ترس یا سردرگمی میتواند به درک بهتر آنها کمک کند.
- اگر احساس ناامنی برای مدت طولانی ادامه پیدا کرد و بر خواب، روابط یا عملکرد روزانه شما تأثیر گذاشت، گفتوگو با یک متخصص سلامت روان میتواند فرصتی برای شناخت بهتر این تجربه باشد.
جمعبندی
احساس ناامنی در زمان جنگ یا بحران، تجربهای است که بسیاری از افراد آن را پشت سر میگذارند. این احساس، در بسیاری از موارد واکنشی طبیعی به شرایطی است که با ابهام و تغییر همراه هستند. شناخت این واکنشها و توجه آگاهانه به نیازهای روانی خود، میتواند به حفظ تعادل ذهنی و تجربه آرامش بیشتر در روزهای دشوار کمک کند.
سؤال برای فکر کردن
در روزهایی که احساس ناامنی بیشتری را تجربه میکنید، چه چیز یا چه کسی بیش از همه به شما احساس ثبات و آرامش میدهد؟
اگر این موضوع دغدغه شماست…
اگر احساس میکنید این موضوع برای شما یا یکی از عزیزانتان اهمیت دارد و به راهنمایی تخصصی نیاز دارید، میتوانید برای دریافت مشاوره و ارزیابی تخصصی با کلینیک روانشناسی بینش نوین در ارتباط باشید.
با مهر
بینش نوین
